Eine junge mayd ane lieb: Unterschied zwischen den Versionen
Keine Bearbeitungszusammenfassung |
|||
| Zeile 17: | Zeile 17: | ||
|- | |- | ||
|style="border-width: 1px 1px 5px 1px"|Cod. Quart. 565 | |style="border-width: 1px 1px 5px 1px"|Cod. Quart. 565 | ||
|style="border-width: 1px 1px 5px 1px"|Cgm 713 | |style="border-width: 1px 1px 5px 1px"|Cod. Donaueschingen A III 19 | ||
|style="border-width: 1px 1px 5px 1px"| | |style="border-width: 1px 1px 5px 1px"|Mscr. M 50 | ||
|style="border-width: 1px 1px 5px 1px"|Ms. 1590 | |||
|style="border-width: 1px 1px 5px 1px"|Cgm 713, 10v-11r | |||
|style="border-width: 1px 1px 5px 1px"|Cgm 713, 157v | |||
|style="border-width: 1px 1px 5px 1px"|Cod. poet. et philol. 2° 7 | |style="border-width: 1px 1px 5px 1px"|Cod. poet. et philol. 2° 7 | ||
|style="border-width: 1px 1px 5px 1px"|Cod. 76.3. Aug. 2° | |style="border-width: 1px 1px 5px 1px"|Cod. 76.3. Aug. 2° | ||
| Zeile 27: | Zeile 30: | ||
|style="white-space: pre; vertical-align:top;"| | |style="white-space: pre; vertical-align:top;"| | ||
|style="white-space: pre; vertical-align:top;"| | |style="white-space: pre; vertical-align:top;"| | ||
|style="white-space: pre; vertical-align:top;"|Von dingen die wider nat/(ur)\rliche art sein | |||
|style="white-space: pre; vertical-align:top;"| | |style="white-space: pre; vertical-align:top;"| | ||
|style="white-space: pre; vertical-align:top;"| | |style="white-space: pre; vertical-align:top;"| | ||
|style="white-space: pre; vertical-align:top;"| | |||
|style="white-space: pre; vertical-align:top;"|<span style="color:#FF0000">Wie das als wider die naturlich art ist</span> | |||
|- | |- | ||
|style="vertical-align:top; white-space: pre;"| | |style="vertical-align:top; white-space: pre;"| | ||
<ref>Am linken Rand von moderner Hand zugefügt " | <ref>Am linken Rand von moderner Hand zugefügt "10".</ref><span style="color:#FF0000">I</span>tem Ein junge mayd ane lieb | ||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd ein grosser jarmarckt an dieb | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd ein alter jud ane gut | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd ein junger man an mut | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd ein alte scheüern an meüß | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd ein alter peltz an leüß | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd ein alter pock an ein part | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>as ist wider natürlich art | |||
|style="vertical-align:top; white-space: pre;"| | |||
Ein jünge magt on lieb | |||
Vnd ein grosser jarmarckt on dieb | |||
<nowiki>[3v]</nowiki> Vnd ein alter jud on gut | |||
Vnd ein junger man on müt | |||
Vnd ein alte scheür on meuß | |||
Vnd ein alter peltz on leuß | |||
Vnd ein alter pock on part | |||
Das ist wider naturlich art | |||
|style="vertical-align:top; white-space: pre;"| | |||
'''E'''in junge fraw one lieb | |||
Ein großer jarmarckt on dieb | |||
Vnd ein allter jud on gut | |||
Ein junger man on mut | |||
Vnd ein alte sch<euern> one meuse | |||
Vmd ein alter pe<ltz one> leuse | |||
Vnd ein alter poc<k> on ein part | |||
Das ist wider naturlich art | |||
|style="vertical-align:top; white-space: pre;"| | |||
<span style="color:#FF0000">'''E'''I</span>n junge fraw an lieb | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>in groser jarmarckt an tieb | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd ein alt(er) jud an gut | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>in ju(n)g(er) man an <del>hut</del> <span style="color:#FF0000">mut</span> | |||
<nowiki>[126r]</nowiki> <span style="color:#FF0000">'''V'''</span>n(d) ein alte schew(ern) an meuß | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>n(d) ein alter pelcz an lewß | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>n(d) ein alt(er) pok an part | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>as ist wid(er) naturliche art | |||
|style="vertical-align:top; white-space: pre;"| | |style="vertical-align:top; white-space: pre;"| | ||
<ref>Am linken Rand von moderner Hand zugefügt " | <ref>Am linken Rand von moderner Hand zugefügt "18.".</ref> Ein junge mett an lieb | ||
Vnd ein grosser jarmarckt an dieb | |||
Vnd ein alter jud an gutt | |||
Vnd ein junger man an mutt | |||
<nowiki>[11r]</nowiki> Vnd ein alte schewer an mews | |||
Vnd ein alter peltz an lews | |||
Vnd ein alter pock an partt | |||
Das ist wider naturliche artt | |||
|style="vertical-align:top; white-space: pre;"| | |style="vertical-align:top; white-space: pre;"| | ||
<ref>Am linken Rand von moderner Hand zugefügt "112".</ref><'''E'''><n jung meid on lieb | |||
Vnd ein grosser yarmargkt on diep | |||
Vnd ein alter jüd on gut | |||
Vnd ein junger man on mut | |||
Vnd ein alte scheurn on meüß | |||
Vnd ein alter peltz on leüß | |||
Vnd ein alter pock on part | |||
Das ist wider naturlich art | |||
|style="vertical-align:top; white-space: pre;"| | |style="vertical-align:top; white-space: pre;"| | ||
<span style="color:#FF0000">'''A'''</span>in <span style="color:#FF0000">j</span>unge maid an lieb | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd ain grosser <span style="color:#FF0000">j</span>armarckt an dieb | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd ein alter <span style="color:#FF0000">j</span>ud an gut | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd ein <span style="color:#FF0000">j</span>unger nab an mut | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd ain alter beltz an leuß | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd ain alter bock an bart | |||
Das ist alles wider naturlich art | |||
|style="vertical-align:top; white-space: pre;"| | |style="vertical-align:top; white-space: pre;"| | ||
<ref>In der Initiale von moderner Hand zugefügt "46".</ref><span style="color:#FF0000">E</span>in junge maid on lieb | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd ein großer jarmarckt on dieb | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd ein alter jud on gut | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd ein junger man on mut | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd ein alte schewern on meuß | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd ein alter pelicz on lewß | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd ein alter pock on part | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>as ist wider die naturlich art | |||
|style="vertical-align:top; white-space: pre;"| | |style="vertical-align:top; white-space: pre;"| | ||
Ein junge fraw an zucht vnd lieb | |||
Vnd ein jarmarckt an schelck vnd dieb | |||
Vnd ein junger man auch an müt | |||
Vnd ein alter jud an güt | |||
Vnd ein alte schewr an mews | |||
Vnd ein alter pelcz an leus | |||
Vnd ein pock an part | |||
Das wer als wider naturlich art | |||
|- | |- | ||
|} | |} | ||
Version vom 11. Januar 2026, 11:49 Uhr
|
Eine junge mayd ane lieb | |
|---|---|
| AutorIn | |
| Entstehungszeit | |
| Entstehungsort | |
| AuftraggeberIn | |
| Überlieferung | Weimar, Herzogin Anna Amalia Bibliothek: Cod. Quart. 565, 18r (online) Karlsruhe, Badische Landesbibliothek: Cod. Donaueschingen A III 19, 3r-3v[1] (online). Dresden, Sächsische Landesbibliothek: Mscr. M 50, 153r (online) Leipzig, Universitätsbibliothek: Ms. 1590, 125v-126r (online) München, Bayerische Staatsbibliothek: Cgm 713, 10v-11r; 157v (online) Stuttgart, Württembergische Landesbibliothek: Cod. poet. et philol. 2° 7, 235r (online) Wolfenbüttel, Herzog August Bibliothek: Cod. 76.3. Aug. 2°, 167v (online) Wolfenbüttel, Herzog August Bibliothek: 2.4. Aug. 2°, 63rb (online) |
| Ausgaben | Euling, Karl: Das Priamel bis Hans Rosenplüt, S. 495f. Keller, Adelbert (Hg.): Alte gute Schwänke, Nr. 8, S. 26f. Kully, Elisabeth (Hg.): Codex Weimar Q 565, S. 90 Lessing, Gotthold Ephraim: Altdeutscher Witz und Verstand, S. 464 |
| Übersetzungen | |
| Forschung | Euling, Karl: Das Priamel bis Hans Rosenplüt, S. 495f. |
Synopse der Überlieferung[2]
| Cod. Quart. 565 | Cod. Donaueschingen A III 19 | Mscr. M 50 | Ms. 1590 | Cgm 713, 10v-11r | Cgm 713, 157v | Cod. poet. et philol. 2° 7 | Cod. 76.3. Aug. 2° | 2.4. Aug. 2° |
| Von dingen die wider nat/(ur)\rliche art sein | Wie das als wider die naturlich art ist | |||||||
|
[3]Item Ein junge mayd ane lieb Vnd ein grosser jarmarckt an dieb Vnd ein alter jud ane gut Vnd ein junger man an mut Vnd ein alte scheüern an meüß Vnd ein alter peltz an leüß Vnd ein alter pock an ein part Das ist wider natürlich art |
Ein jünge magt on lieb Vnd ein grosser jarmarckt on dieb [3v] Vnd ein alter jud on gut Vnd ein junger man on müt Vnd ein alte scheür on meuß Vnd ein alter peltz on leuß Vnd ein alter pock on part Das ist wider naturlich art |
Ein junge fraw one lieb Ein großer jarmarckt on dieb Vnd ein allter jud on gut Ein junger man on mut Vnd ein alte sch<euern> one meuse Vmd ein alter pe<ltz one> leuse Vnd ein alter poc<k> on ein part Das ist wider naturlich art |
EIn junge fraw an lieb
Ein groser jarmarckt an tieb
Vnd ein alt(er) jud an gut
Ein ju(n)g(er) man an |
[4] Ein junge mett an lieb Vnd ein grosser jarmarckt an dieb Vnd ein alter jud an gutt Vnd ein junger man an mutt [11r] Vnd ein alte schewer an mews Vnd ein alter peltz an lews Vnd ein alter pock an partt Das ist wider naturliche artt |
[5]<E><n jung meid on lieb Vnd ein grosser yarmargkt on diep Vnd ein alter jüd on gut Vnd ein junger man on mut Vnd ein alte scheurn on meüß Vnd ein alter peltz on leüß Vnd ein alter pock on part Das ist wider naturlich art |
Ain junge maid an lieb Vnd ain grosser jarmarckt an dieb Vnd ein alter jud an gut Vnd ein junger nab an mut Vnd ain alter beltz an leuß Vnd ain alter bock an bart Das ist alles wider naturlich art |
[6]Ein junge maid on lieb Vnd ein großer jarmarckt on dieb Vnd ein alter jud on gut Vnd ein junger man on mut Vnd ein alte schewern on meuß Vnd ein alter pelicz on lewß Vnd ein alter pock on part Das ist wider die naturlich art |
Ein junge fraw an zucht vnd lieb Vnd ein jarmarckt an schelck vnd dieb Vnd ein junger man auch an müt Vnd ein alter jud an güt Vnd ein alte schewr an mews Vnd ein alter pelcz an leus Vnd ein pock an part Das wer als wider naturlich art |
Anmerkungen
- ↑ Bei Kully, Elisabeth (Hg.): Codex Weimar Q 565, S. 85, falsch angegeben: Donaueschingen, Fürstlich Fürstenbergische Hofbibliothek, Hs. 94, 4b.
- ↑ Abkürzungen werden in () aufgelöst; Nachträge werden gekennzeichnet (\von unten/, /von oben\, |von der Seite|); hochgestellte Vokale werden in den Fließtext übernommen; Vereinheitlichung unterschiedlicher s-Formen zu s, Beibehaltung von ß; grundsätzliche Kleinschreibung, Großschreibung nur bei Versmarkierung beibehalten (und ggf. vereinheitlicht); ggf. Einfügen von Zeilenumbrüchen bei Versgrenzen; ӱ → y; ë → e; ẅ → w.
- ↑ Am linken Rand von moderner Hand zugefügt "10".
- ↑ Am linken Rand von moderner Hand zugefügt "18.".
- ↑ Am linken Rand von moderner Hand zugefügt "112".
- ↑ In der Initiale von moderner Hand zugefügt "46".