Die sieben größten Freuden: Unterschied zwischen den Versionen
(/* Synopse der ÜberlieferungTranskriptionsrichtlinien: Abkürzungen werden in () aufgelöst; Nachträge werden gekennzeichnet (\von unten/, /von oben\, |von der Seite|); hochgestellte Vokale werden in den Fließtext übernommen, funktionsloses Superskript e wird getilgt; Moderne Unterscheidung von i, j; Vereinheitlichung unterschiedlicher s-Formen zu s, Beibehaltung von ß; grundsätzliche Kleinschreibung, Großschreibung nur bei Versmarkierung beibehalten (und ggf. vereinheitlicht); ggf. Einfügen von…) |
(/* Synopse der ÜberlieferungTranskriptionsrichtlinien: Abkürzungen werden in () aufgelöst; Nachträge werden gekennzeichnet (\von unten/, /von oben\, |von der Seite|); hochgestellte Vokale werden in den Fließtext übernommen, funktionsloses Superskript e wird getilgt; Moderne Unterscheidung von i, j; Vereinheitlichung unterschiedlicher s-Formen zu s, Beibehaltung von ß; grundsätzliche Kleinschreibung, Großschreibung nur bei Versmarkierung beibehalten (und ggf. vereinheitlicht); ggf. Einfügen von…) |
||
| (15 dazwischenliegende Versionen desselben Benutzers werden nicht angezeigt) | |||
| Zeile 5: | Zeile 5: | ||
| entstehungsort = <!--Entstehungsort oder -raum des Textes, mit anschließendem Verweis auf Quelle der Verortung in [[Kurzzitationen]] (s. Bibliographie Forschung Kleinepik)--> | | entstehungsort = <!--Entstehungsort oder -raum des Textes, mit anschließendem Verweis auf Quelle der Verortung in [[Kurzzitationen]] (s. Bibliographie Forschung Kleinepik)--> | ||
| auftraggeberin = <!--Auftraggeber oder Auftraggeberin, ggf. mit anschließendem Verweis auf Quelle in [[Kurzzitationen]] (s. Bibliographie Forschung Kleinepik), abgetrennt mit ";"--> | | auftraggeberin = <!--Auftraggeber oder Auftraggeberin, ggf. mit anschließendem Verweis auf Quelle in [[Kurzzitationen]] (s. Bibliographie Forschung Kleinepik), abgetrennt mit ";"--> | ||
| überlieferung = Karlsruhe, Badische Landesbibliothek: Karlsruhe 408, 3rb-5va [https://digital.blb-karlsruhe.de/urn/urn:nbn:de:bsz:31-1298]<br />Prag, Nationalmuseum: Cod. X A 12, 205r-208v [ | | überlieferung = Karlsruhe, Badische Landesbibliothek: Karlsruhe 408, 3rb-5va [https://digital.blb-karlsruhe.de/urn/urn:nbn:de:bsz:31-1298]<br />Prag, Nationalmuseum: Cod. X A 12, 205r-208v [https://www.manuscriptorium.com/apps/index.php?direct=record&pid=AIPDIG-NMP___X_A_12______3XBZGT5-cs]<!--Möglichst gesamte Überlieferung in Handschriften und Drucken. Muster: Ort, Bibliothek: Signatur, abgetrennt mit "<br />"--> | ||
| ausgaben = [[Ridder, Klaus/Ziegeler, Hans-Joachim (Hg.): Deutsche Versnovellistik des 13. bis 15. Jahrhunderts]], Band 4, S. 295-307<!--Möglichst alle Ausgaben des Textes in [[Kurzzitationen]](s. Bibliographie Editionen Kleinepik), abgetrennt mit "<br />"--> | | ausgaben = [[Ridder, Klaus/Ziegeler, Hans-Joachim (Hg.): Deutsche Versnovellistik des 13. bis 15. Jahrhunderts]], Band 4, S. 295-307<!--Möglichst alle Ausgaben des Textes in [[Kurzzitationen]](s. Bibliographie Editionen Kleinepik), abgetrennt mit "<br />"--> | ||
| übersetzungen = [[Ridder, Klaus/Ziegeler, Hans-Joachim (Hg.): Deutsche Versnovellistik des 13. bis 15. Jahrhunderts]], Band 5, S. 492-494<!--Möglichst alle Übersetzungen des Textes in [[Kurzzitationen]](s. Bibliographie Editionen Kleinepik), abgetrennt mit "<br />"; notfalls Doppelungen mit Ausgaben--> | | übersetzungen = [[Ridder, Klaus/Ziegeler, Hans-Joachim (Hg.): Deutsche Versnovellistik des 13. bis 15. Jahrhunderts]], Band 5, S. 492-494<!--Möglichst alle Übersetzungen des Textes in [[Kurzzitationen]](s. Bibliographie Editionen Kleinepik), abgetrennt mit "<br />"; notfalls Doppelungen mit Ausgaben--> | ||
| Zeile 16: | Zeile 16: | ||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
|- | |- | ||
|style="border-width: 1px 1px 5px 1px"| | |||
|style="border-width: 1px 1px 5px 1px"|Karlsruhe 408 | |style="border-width: 1px 1px 5px 1px"|Karlsruhe 408 | ||
|style="border-width: 1px 1px 5px 1px"|Cod. X A 12 | |style="border-width: 1px 1px 5px 1px"|Cod. X A 12 | ||
|- | |- | ||
|style="white-space: pre; vertical-align:top;"| | |||
|style="white-space: pre; vertical-align:top;"|<span style="color:#FF0000">Von den acht gesellen die siben frewd der werlt<ref>Darüber Vormerküberschrift: "vo(n) den acht geselle(n) die siebe(n) freude d(er) w(e)lte".</ref></span> | |style="white-space: pre; vertical-align:top;"|<span style="color:#FF0000">Von den acht gesellen die siben frewd der werlt<ref>Darüber Vormerküberschrift: "vo(n) den acht geselle(n) die siebe(n) freude d(er) w(e)lte".</ref></span> | ||
|style="white-space: pre; vertical-align:top;"|<span style="color:#FF0000"></span> | |style="white-space: pre; vertical-align:top;"|<span style="color:#FF0000">Von siben den grösten fräden</span> | ||
|- | |- | ||
|style="vertical-align:top; white-space: pre;"| | |||
<br /><br /><br /><br />5 | |||
<br /><br /><br /><br />10 | |||
<br /><br /><br /><br />15 | |||
<br /><br /><br /><br />20 | |||
<br /><br /><br /><br />25 | |||
<br /><br /><br /><br />30 | |||
<br /><br /><br /><br />35 | |||
<br /><br /><br /><br />40 | |||
<br /><br /><br /><br />45 | |||
<br /><br /><br /><br />50 | |||
<br /><br /><br /><br />55 | |||
<br /><br /><br /><br />60 | |||
<br /><br /><br /><br />65 | |||
<br /><br /><br /><br />70 | |||
<br /><br /><br /><br />75 | |||
<br /><br /><br /><br />80 | |||
<br /><br /><br /><br />85 | |||
<br /><br /><br /><br />90 | |||
<br /><br /><br /><br />95 | |||
<br /><br /><br /><br />100 | |||
<br /><br /><br /><br />105 | |||
<br /><br /><br /><br />110 | |||
<br /><br /><br /><br />115 | |||
<br /><br /><br /><br />120 | |||
<br /><br /><br /><br />125 | |||
<br /><br /><br /><br />130 | |||
<br /><br /><br /><br />135 | |||
<br /><br /><br /><br />140 | |||
<br /><br /><br /><br />145 | |||
<br /><br /><br /><br />150 | |||
<br /><br /><br /><br />155 | |||
<br /><br /><br /><br />160 | |||
<br /><br /><br /><br />165 | |||
<br /><br /><br /><br />170 | |||
<br /><br /><br /><br />175 | |||
<br /><br /><br /><br />180 | |||
<br /><br /><br /><br />185 | |||
<br /><br /><br /><br />190 | |||
<br /><br /><br /><br />195<br /><br /> | |||
<br /><br /><br /><br />200 | |||
<br /><br /><br /><br />205 | |||
<br /><br /><br /><br />210 | |||
<br /><br /><br /><br />215 | |||
<br /><br /><br /><br />220 | |||
<br /><br /><br /><br /><br />225 | |||
<br /><br /><br /><br />230 | |||
<br /><br /><br /><br />235 | |||
<br /><br /><br /><br />240 | |||
<br /><br /><br /><br />245 | |||
<br /><br /><br /><br />250 | |||
<br /><br /><br /><br />255 | |||
<br /><br /><br /><br />260 | |||
<br /><br /><br /><br />265 | |||
<br /><br /><br /><br />270 | |||
<br /><br /><br /><br />275 | |||
<br /><br /><br /><br />280 | |||
<br /><br /><br /><br />285 | |||
<br /><br /><br /><br />290 | |||
<br /><br /><br /><br />295 | |||
<br /><br /><br /><br />300 | |||
<br /><br /><br /><br />305 | |||
<br /><br /><br /><br />310 | |||
<br /><br /><br /><br />315 | |||
|style="vertical-align:top; white-space: pre;"| | |style="vertical-align:top; white-space: pre;"| | ||
<nowiki>[3rb]</nowiki> <span style="color:#FF0000">'''D'''E</span>n syeten nyema(n)t gar enbirt | <nowiki>[3rb]</nowiki> <span style="color:#FF0000">'''D'''E</span>n syeten nyema(n)t gar enbirt | ||
| Zeile 39: | Zeile 105: | ||
<span style="color:#FF0000">K</span>an krefftiglichen erlernen | <span style="color:#FF0000">K</span>an krefftiglichen erlernen | ||
<span style="color:#FF0000">E</span>r wart nye so wilde er kunde in /ge\zeme(n) | <span style="color:#FF0000">E</span>r wart nye so wilde er kunde in /ge\zeme(n) | ||
<span style="color:#FF0000">W</span>ye vast er sprang | <span style="color:#FF0000">W</span>ye vast er sprang |<ref>Zeilenwechsel in der Handschrift.</ref> <span style="color:#FF0000">W</span>ie hohe er sang | ||
<span style="color:#FF0000">W</span>ie hohe er sang | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>ez habe d(er) liebe most danck | <span style="color:#FF0000">D</span>ez habe d(er) liebe most danck | ||
<span style="color:#FF0000">D</span>(er) ist vns worden reß vnd gut | <span style="color:#FF0000">D</span>(er) ist vns worden reß vnd gut | ||
| Zeile 89: | Zeile 154: | ||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd die er vor die besten wege | <span style="color:#FF0000">V</span>nd die er vor die besten wege | ||
<span style="color:#FF0000">'''D'''E</span>r erste sp(ra)ch daz han ich schiere gemeße(n) | <span style="color:#FF0000">'''D'''E</span>r erste sp(ra)ch daz han ich schiere gemeße(n) | ||
<span style="color:#FF0000">V</span>or alle freude wiege ich eßen | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>lz ich euch wol bescheiden kan | <span style="color:#FF0000">A</span>lz ich euch wol bescheiden kan | ||
<span style="color:#FF0000">W</span>an ich byn aller speyse wan | <span style="color:#FF0000">W</span>an ich byn aller speyse wan | ||
| Zeile 163: | Zeile 229: | ||
<span style="color:#FF0000">S</span>ye macht zwey in eynikeit gahen | <span style="color:#FF0000">S</span>ye macht zwey in eynikeit gahen | ||
<span style="color:#FF0000">D</span>ye voran ein ander nyt gesahen | <span style="color:#FF0000">D</span>ye voran ein ander nyt gesahen | ||
<span style="color:#FF0000">W</span>az jung | <span style="color:#FF0000">W</span>az jung ist vnd ffroelich | ||
<span style="color:#FF0000">D</span>az gibt vns die my(n)ne sicherlich | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>az keyn and(er) freude tut | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>a von ist mein freude gut | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd sprich wol in meynem synnen | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>z ist kein beßer freude dan my(n)nen | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>ye hat noch freuden vil | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>(er) ich nicht sagen wil | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd auch nicht sagen sol | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>an wir daz alle wißen wol | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>an(n) we(r) d(er) mynne nicht | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>o we(r) alle die werlt enwicht | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>o wurde nyema(n)t mer geborn | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd we(r) alle werlt v(er)lorn | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd kweme nyema(n)t me zu hiemelrich | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd lebten uff erden gar traure(n)klich | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>a vo(n) ich mit meiner freude | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>eyt vor euch bede geude | |||
<span style="color:#FF0000">'''D'''Er</span> vierde sp(ra)ch ich geude nit vil | |||
<span style="color:#FF0000">M</span>ein haupt ich hie v(er)pfenden wil | |||
<span style="color:#FF0000">M</span>ein freude leit euw(er)n alle noch ob | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd trage auch noch daz hoeste lob | |||
<span style="color:#FF0000">H</span>ie gerytt ich mein scheißen | |||
<span style="color:#FF0000">N</span>yema(n)t sal mir daz v(er)weißen | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>az ich die freude hoch preyse | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>lz ich euch noch wol wil beweisen | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd byn ez auch worden innen | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>az eßen trincken mynnen | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>yn man mag wol v(er)zyehen | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>cheißen neyma(n)t mag enpfliehen | |||
<nowiki>[4va]</nowiki> <span style="color:#FF0000">D</span>ise freude haben etliche byt | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>o hat scheißen sulchen syt | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>az ym nyema(n)t wieder strebt | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>ie gat ein man in eren lebt | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd steet eyner an dez kuniges rat | |||
<span style="color:#FF0000">O</span>der er vorn an dem tancze gat | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd er sich nahe beschießen hat | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>o ist sein mut an freuden tot | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>z erfrauwet in auch kein mündlin rot | |||
<span style="color:#FF0000">N</span>och vil kleyn d(er) seyten klang | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>an er hat vil manigen gedanck | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>ie er in einem wynckel we(r) | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>o in trucket die burden swe(r) | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd wie er mocht entrynnen | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>ber eßen trincken mynnen | |||
<span style="color:#FF0000">M</span>ag man baß wieder streben | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>ez mußt ir mir gewonnen gebe(n) | |||
<span style="color:#FF0000">'''D'''E</span>r funfft hube uff vnd tranck | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>ye sere ym die zunge hanck | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>r sprach ich kan dir nit v(er)weissen | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>az dein beste freude ist scheißen | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>o wil ich dir mit smeychen | |||
<span style="color:#FF0000">M</span>ein bester lust ist seychen | |||
<span style="color:#FF0000">H</span>ie von ich nit vil sagen sol | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>an wir daz alle wißen wol | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>z sei frauwe oder man | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>ieder steen ym nyema(n) enkan<br /><br /> | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>a von sprich ich aber alz ee | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>ßest du vil du gescheyßest dest(er) me | |||
<span style="color:#FF0000">T</span>rinck ich vil ich seych ez auch | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>an ich zeuhe ez durch den slauch | |||
<span style="color:#FF0000">B</span>racht seychen keyn ye in not | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>ch wenen daz mir d(er) selbe gestat | |||
<span style="color:#FF0000">O</span>der wer sein moge enbern | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>(er) strauff mein freude daz leide ich gern | |||
<span style="color:#FF0000">'''D'''E</span>r sehste sp(ra)ch daz ist war | |||
<nowiki>[4vb]</nowiki> <span style="color:#FF0000">S</span>trafft ich dir so we(r) ich ein tor | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>eychen hat mich dich erfreuwet | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>o hat ez mich auch dick gegreuwet | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>n frembder stat da ich waz gast | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>a ist seichen ein sweirer last | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>u sp(ri)chest ez sei d(er) besten eyn | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>a wieder sprich ich neyn | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>ch meyn d(er) beste lust sei slauffen | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>er daz an mir wolle strauffen | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>(er) sal sich bedencken eben | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd weren alle freude mein geweben | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>o sie die w(er)lt mocht gehan | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>o ha(n)gest slauffen allez hynden dran | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd mocht auch die freude nit la(n)ge bestan | |||
<del><span style="color:#FF0000">E</span>z hanget alleseit hynden dran</del> | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>n slauffen alleyn | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>em ich zu dienen auch meyn | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>an waz man tanczet swa(n)czet spr(n)get | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>az man pfiffet greiffet synget | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>az man turneret od(er) stichet | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>az man synget oder sprichet | |||
<span style="color:#FF0000">O</span>d(er) waz man uff ertrich tuwe | |||
<span style="color:#FF0000">H</span>at ein me(n)sche nit naturlich ruwe | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>o mag die freude nit la(n)ge bestan | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>z hanget allezeit hynden dran | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>auffen wauffen wauffen | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>ez legen wir vns nit slauffen | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>lauffen geit allen freude(n) ende | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>o man sich hyn keret od(er) we(n)det | |||
<span style="color:#FF0000">'''D'''Er</span> sybend sp(ra)ch auß freyem mut | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>lauffen ist ein freude gut | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>och hat sie ein gallen | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>ye muß mir mißvallen | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>rschrocke(n)lich traume meyn ich | |||
<nowiki>[5ra]</nowiki> <span style="color:#FF0000">D</span>ye haben offt erschrecket mich | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>an mir traumet einmal man wolt mich he(n)cke(n) | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd an gnade mich ertre(n)cken | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd dar nach ein byschoff reich gewaltig | |||
<span style="color:#FF0000">M</span>ein freude waz manigfaltig | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>ie weil ich lag vnd slieff | |||
<span style="color:#FF0000">M</span>ich ducht wie vil maniger rieff | |||
<span style="color:#FF0000">G</span>nade vil lieber h(er)re mein | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>r sollent uns gnedig sein | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>a ich da erwachet | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>ie sere ich da erlachet | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>ch waz ein bube recht alz ee | |||
<span style="color:#FF0000">Z</span>wor die freude gelob ich ny(m)m(er)me | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd we(r) ez fur ein freude lobt | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>ch wenen er vnsyn(n)e od(er) er tobe | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd ist ein rede gar vmb sunst | |||
<span style="color:#FF0000">B</span>aden ist die reynigklich gelust | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>lz ez auff erden mag gesyn | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>z wart nye keyn frauwe so feyn | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>n leibe an kleyde vnd alle(n) sache(n) | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>ye heißet ir da(n)noch ein bat mache(n) | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>yn bat durch sund(er)liche(n) lust | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd hat ein man uff d(er) gunst | |||
<span style="color:#FF0000">G</span>edienet schonen frauwen | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>st er in turneyen wol zur plauwen | |||
<span style="color:#FF0000">H</span>at er gewalt od(er) gereist | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>o begert er aller meynst | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>or allen freuden baden | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>ar zu so wil ich laden | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>lle gute gesellen | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>ie zu d(er) freude wollen | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>a siehet man bruch fellen | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>m beyden arßbellen | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>yehet man sich streichen | |||
<span style="color:#FF0000">K</span>eyn freude kan ir geleichen | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>an ein man uff die banck siczet | |||
<nowiki>[5rb]</nowiki> <span style="color:#FF0000">V</span>nd dar uff wol erswiczet | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd sich hauwet da man siczet | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>a hynden ymb die my(n)ne glocken | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>mb vierczig malter rocken | |||
<span style="color:#FF0000">M</span>acht er sein kreyeren nit so starck | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd gebe ym der keyser hundert marck | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>ein geschrey we(r) nit also | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>z dut mir sanfft hie vnd da | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>ya wo wo wo vnd wo | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>lda also hye vnd da | |||
<span style="color:#FF0000">B</span>aden ist ein rey(n)klich spyl | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>a vo(n) ich ny(m)me sagen wil | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd da diser sein geschrey v(er)ließ | |||
<span style="color:#FF0000">N</span>u dar trewt geselle wie | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>o sprachen sie alle zu mir | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>elche freude gefellet dir | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nder disen freuden allen | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>ar vmb wir hie schallen | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>a antwort er alda | |||
<span style="color:#FF0000">M</span>it gutem mut also | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>r sprach ich saget ez euch gern | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>r keyns mag ich nit enbern | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>ch han zu in allen pflicht | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>ar v(m)b schelt ich ir keyn(er) nicht | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>an ich iße alz ein meyder | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd trinck alz ein bader | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd my(n)ne alz d(er) esel im meyen | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd scheiß alz d(er) reyger | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>en krug heiß ich mir reichen | |||
<span style="color:#FF0000">T</span>rinck ich vil ich must dester me seychen | |||
<span style="color:#FF0000">M</span>it slauffen baden ist mir wol | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>a von ich ir nit strauffen sol | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd schelt auch ir keyn | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>ol auff vnd gent daling heym | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>rach dez wirtes dyrn | |||
<nowiki>[5va]</nowiki> <span style="color:#FF0000">M</span>ein frauwe eße gern bruch birn | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>yeseint ir so vnv(er)synnet | |||
<span style="color:#FF0000">M</span>ein h(er)re hett seit vier stu(n)t gemy(n)net | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>aran habt ir in v(er)irret | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>ch weiß wol waz mein(er) frauwe(n) wirret | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>ie mit gelag ir aller bracht | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd gyng iederman czu guter nacht | |||
|style="vertical-align:top; white-space: pre;"| | |style="vertical-align:top; white-space: pre;"| | ||
<span style="color:#FF0000">'''D'''E</span>n sitten nyemant gar verpirt | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>ann ain ding ze alt wirt | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>ie es hat sein zeitt gewert | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>ann pessers chomt es wirt vnwert | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>lso geschicht den virnen wein | |||
<span style="color:#FF0000">H</span>att er mir ye vertriben pein | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd erfräet meinen leib | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>r schmeckt mir als ain altes weib | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>er new als ain junge dieren | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>ch frag nymer nach dem füren | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>es will ich im vrlaub geben | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd naigen die vil edeln reben | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>ie vns gepar den jungen | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>er vil manig schnell zungen | |||
<span style="color:#FF0000">K</span>an creffticlich erlämen | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>r kan den wilden zämen | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>er vor sprang vnd hoch sang | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>es hab der lieb wein danck | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>er ist vns hewr worden guot | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>r gibt vns fräd vnd hochen muot | |||
<span style="color:#FF0000">M</span>an mag wunder von im sagen | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>ann in maniger tuot tragen | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>er in auch tewr hat gekaufft | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>er wirt vmb in gar wol gerauft<br ><br /><br /><br /> | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>r lasst in vf kainem schmalen steg | |||
<span style="color:#FF0000">N</span>ur torckeln in dem wagen weg | |||
<span style="color:#FF0000">C</span>hains stabs begert er in die hannd | |||
<span style="color:#FF0000">M</span>ut baiden hennden an ain wannd | |||
<span style="color:#FF0000">L</span>aynt er sich als ain chind | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>ch wär an guten witzen plind | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>olt ich die wunder alle sagen | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>ie er an manigem kan beiagen | |||
<nowiki>[205v]</nowiki> <span style="color:#FF0000">A</span>uch wurd das vil ze lang | |||
<span style="color:#FF0000">H</span>ört wie mir ains gelang | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>ins tags gieng ich durch guoten muot | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>a ich vand sitzen vmb ain gluot<br /><br /> | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>iben die mich ruoften an | |||
<span style="color:#FF0000">N</span>embt den wein vix biderman | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>ch volget in vnd tranck | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>a muost ich auch an meinen danck | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>llda by in beleiben | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>ch kans nit halbs geschreiben | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>ie wunderlichen weis vnd wort | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>o ich von in sach vnd hort | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>iner wolt kalt der ander warm | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>a ward vil maniger vaister darm | |||
<span style="color:#FF0000">G</span>eröst vnd auch versaltzen würst | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>as halff clain für den durst<br /><br /> | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>ee trinck sprach ainer dem andern zuo | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>er wein hett weder rast noch ruo<br /><br /> | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>r ainder fragt den andern mer | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>as sein gröste fräd wär | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>n der seins hertzen begir läg | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>as er für grossen durst wäg | |||
<ref>Gliederungszeichen links neben der Initiale.</ref><span style="color:#FF0000">D</span>er erst sprach ich habs gemessen | |||
<span style="color:#FF0000">F</span>ür all fräd so wig ich essen | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>ls ich eüch wol beschaiden kan | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>o ich bin aller speis on | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd mich bezwingt des hingers not | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>o frät mich chain mündlin rott | |||
<span style="color:#FF0000">N</span>och kainerlay vff erden | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>ch mag nym(m)er frölich werden | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>as man vor mir sagt vnd schalt | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>ie weil mein mag in hunger walt | |||
<nowiki>[206r]</nowiki> <span style="color:#FF0000">S</span>o ist alle fräd entzway | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>ssen hatt die pesten kray | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>o in chain fräd uff erde hatt | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>es mir die merest menig gestatt | |||
<ref>Gliederungszeichen links neben der Initiale.</ref><span style="color:#FF0000">D</span>er ander sprach essen ist guot | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>och wer gesach ye haben muot | |||
<span style="color:#FF0000">N</span>ur allain von essen | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>u hasts ze hoch gemessen | |||
<span style="color:#FF0000">M</span>it hulden ich das sprechen sol | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>st ainer der pesten speis vol | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>o in vf erde mag gesein | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>est grösser ist sein pein | |||
<span style="color:#FF0000">H</span>att er nit ze trincken | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>lle fräd tuot hincken | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>or der fräde mein | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>ch main den wein den wein den wein | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>er sol mir laid vertreiben | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>ie will ich für die pesten schreiben<br /><br /> | |||
<ref>Gliederungszeichen links neben der Initiale.</ref><span style="color:#FF0000">D</span>er dritt sprach ich yß geren | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>uch mag ich trinckens nit empern | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>och waiß ich noch ain ander fräd | |||
<span style="color:#FF0000">M</span>it der ich für eüch all geüd | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>ch main der süssen mynne spil | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>er mir das verchern wil | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>er ist ain fraß vnd ain schlunt | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd ist im sunst kain fräd kunt | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>ann vmb des pauches füll | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>in schelm vnd ain schüll | |||
<span style="color:#FF0000">M</span>uoß er mir ym(m)er sein | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>ann er dört ligt recht als ain schwein | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd ist weins vnd speise vol | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>ie mag dem ym(m)er wesen wol | |||
<nowiki>[206v]</nowiki> <span style="color:#FF0000">M</span>äß ist zu allen dingen guot | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>auon will ich meinen muot | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd all mein synn | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>ff haimliche mynn | |||
<span style="color:#FF0000">R</span>ichten vnd auch geben | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd allen fräden ob schweben | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>ann in kan süsse maisterschaft | |||
<span style="color:#FF0000">M</span>ynn tregt aller fräden crafft | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd wem in angesiget | |||
<span style="color:#FF0000">C</span>hain fräd er für in wiget<br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /> | |||
<span style="color:#FF0000">M</span>ynn hat fräden vil | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>er ich nit sagen wil | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd auch nit sagen sol | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>ann wir wissen alle wol | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>är die mynne nicht | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>o wär alle welt entwicht | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd wurd nyemant geporen | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>s wär auch alle welt verloren | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>s kam nyemantz zu himelreich | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd lebten alle trauricleich | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>auon ich mit meiner fräud | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>eitt für eüch bed geüd | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>er wert sprach ich geüd nit vil | |||
<span style="color:#FF0000">M</span>ein haubt ich hie verpfenden wil | |||
<span style="color:#FF0000">M</span>ein fräd die lig eüch allen ob | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd trag auch das höchste lob | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>cheyssen will ich ym(m)er preisen | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>ls ich eüch wol mag beweisen<br /><br /> | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>ch bin dick worden ynnen | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>as essen trincken vnd mynnen | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>in man mag wol verziehen | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>ber Scheyssen mag nyemant empflieh(e)n | |||
<nowiki>[207r]</nowiki> <span style="color:#FF0000">A</span>nder fräd hand ettlich bidt | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>o hatt scheyssen sölchen sitt | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>as im nyemants wider strebt | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>ie gar ain man in eren lebt | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>tat ainer an des künigs rat | |||
<span style="color:#FF0000">O</span>der forn am(m) tantz gat<br /> | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd zwingt in scheissens not | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>o ist sein müt an fräden tott | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>r acht vil clain der saitten clanck | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd hat gar manigen gedanck | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>ie er in ainem winckel wär | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>o in truckt die purdin swär | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>uch wie er müg entrynnen | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>ber essen trincken vnd mynnen | |||
<span style="color:#FF0000">M</span>ag man bas widersträben | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>es müsst ir mir den sig gäben | |||
<ref>Gliederungszeichen links neben der Initiale.</ref><span style="color:#FF0000">D</span>er fünfft hüb vff vnd tranck | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>as im die zung ser hangk | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>r sprach ich darr dir nit verweisen | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>as dein pester lust ist scheissen | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>aichen lob ich ferr darfür | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>s ist ob allen fräden ain kür | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>auon ich doch nit sagen sol | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>ann wir das alle wissen wol | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>s sey fraw oder man | |||
<span style="color:#FF0000">N</span>yemant mag im widerstan | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>r wöll tantzen oder lachen | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>r wöll schlauffen oder wachen | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>auon sprich ich als ee | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>ssest du vil du gescheissest dest me | |||
<span style="color:#FF0000">T</span>rinck ich vast ich saich es auch | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>ch zuich es alles durch den schlauch | |||
<nowiki>[207v]</nowiki> <span style="color:#FF0000">W</span>er saichens not versüchet hatt | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>ch wen das mir der selb gestatt | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd wer des müg emperen | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>er straff mein fräd ich leid es geren | |||
<ref>Gliederungszeichen links neben der Initiale.</ref><span style="color:#FF0000">D</span>er sechsst sprach das ist war | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>träfft ich dich ich wär ain tor | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>aichen hat mich oft erfrät | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>o hatt es mich auch dick gegräwt | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>n främder statt da ich was gast | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>a ist es mir gewesen ain last | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>u sprichst es sey der pesten aine | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>awider sag ich naine | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>ch main der gröst lust sey schlauffen | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>er das an mir wöll straffen | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>er sol sich bedencken eben | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>är alle fräd in ain geweben | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>o si die welt möcht gehan<br /> | |||
<span style="color:#FF0000">N</span>och möcht die fräd nit bestan<br /> | |||
<span style="color:#FF0000">O</span>n schlauffen allain | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>em ich auch ze dienen main | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>ann was man tantz springt oder ringt | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>as man greifft pfeyfft oder singt<br /><br /> | |||
<span style="color:#FF0000">O</span>der was man vff erde tü | |||
<span style="color:#FF0000">H</span>att ain mensch nit natürlich rü | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>o mag die fräd nit lang bestan | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>s hangt allweg hinden daran | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>ee waffen waffen waffen | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>es legt man vns nit schlauffen | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>er schlauff gibt allen fräden end | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>a man sich hin cher oder wend | |||
<ref>Gliederungszeichen links neben der Initiale.</ref><span style="color:#FF0000">D</span>er sibent sprach vs freyem müt | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>chlauffen ist ain fräde güt | |||
<nowiki>[208r]</nowiki> <span style="color:#FF0000">D</span>och hat si an ir pitter gallen | |||
<span style="color:#FF0000">M</span>it der tütt si mißuallen | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>rschrockenlich trämb main ich | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>n tramb hat oft gedeücht mich<br /><br /> | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>ch wär ain künig gewaltig | |||
<span style="color:#FF0000">M</span>ein fräd was manigualtig | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>ie weil ich lag vnd schlieff | |||
<span style="color:#FF0000">M</span>ich daucht wie maniger rüst | |||
<span style="color:#FF0000">G</span>enad vil lieber h(e)re mein | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>r sült vns wol genädig sein | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd so ich dann erwacht | |||
<span style="color:#FF0000">M</span>ein hertz mir erkracht | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>ch was ain buob recht als ee | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>ie fräd lob ich nym(m)er me | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd wer es für ain fräd lobt | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>er ist vnsynnig oder tobt | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd ist sein fräd vmb sunst | |||
<span style="color:#FF0000">B</span>aden ist ain rainclich lust | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>ls er vf erden mag gesein | |||
<span style="color:#FF0000">E</span>s ward vff erd chain fraw so vein | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>n leib an claidern an allen sachen | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>y haiß ir dannocht machen | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>in bad durch sunderlichen lust | |||
<span style="color:#FF0000">H</span>att ain man dann vf der iust | |||
<span style="color:#FF0000">G</span>edienet schönen frawen | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>st er in Turnay wol erplawen | |||
<span style="color:#FF0000">H</span>att er gewallet oder geraufft | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>o gert er doch aller maist | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>or allen fräden baden | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>arzu tütt man laden | |||
<span style="color:#FF0000">A</span>lle güt gesellen | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>ie zu der fräd wöllen<br /><br /> | |||
<nowiki>[208v]</nowiki> <span style="color:#FF0000">D</span>a sicht man lecken vnd streichen | |||
<span style="color:#FF0000">K</span>ain fräd mag ir geleichen | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>ann der ofen recht erhitzt | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd wol waidenlich erschitzt<br /><br /><br /> | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd gäb der künig im zehen marck | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>ein krey wär dannocht nit so starck | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>o er sich vff die panck streckt | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nd sich streichet vnd leckt<br /><br /> | |||
<span style="color:#FF0000">B</span>aden ist ain sauber spil | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>as ich auch ym(m)er preisen wil | |||
<span style="color:#FF0000">D</span>a der sein geschray verlie | |||
<span style="color:#FF0000">N</span>un dar guot gesell wie | |||
<span style="color:#FF0000">S</span>prachen si da zu mir | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>elliche fräd geuellet dir | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>nder den fräden allen | |||
<span style="color:#FF0000">V</span>on den wir nun tuon schallen | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>ir wöllen des als zu dir gan | |||
<span style="color:#FF0000">W</span>ellicher fräd wilt du gestan | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>ch sprach das sag ich geren | |||
<span style="color:#FF0000">I</span>r chainer mag ich nicht emperen | |||
|- | |- | ||
|} | |} | ||
Aktuelle Version vom 7. Januar 2026, 19:57 Uhr
|
Die sieben größten Freuden; The seven greatest joys | |
|---|---|
| AutorIn | Anon. |
| Entstehungszeit | Erste Hälfte 15. Jhd. |
| Entstehungsort | |
| AuftraggeberIn | |
| Überlieferung | Karlsruhe, Badische Landesbibliothek: Karlsruhe 408, 3rb-5va [1] Prag, Nationalmuseum: Cod. X A 12, 205r-208v [2] |
| Ausgaben | Ridder, Klaus/Ziegeler, Hans-Joachim (Hg.): Deutsche Versnovellistik des 13. bis 15. Jahrhunderts, Band 4, S. 295-307 |
| Übersetzungen | Ridder, Klaus/Ziegeler, Hans-Joachim (Hg.): Deutsche Versnovellistik des 13. bis 15. Jahrhunderts, Band 5, S. 492-494 |
| Forschung | Altenhöfer, Florian: Die sieben größten Freuden; Coxon, Sebastian: Laughter and Narrative in the Later Middle Ages, S. 133-136; Grunewald, Eckhard: Die Zecher- und Schlemmerliteratur, S. 134; Schneider, Martin: Kampf, Streit und Konkurrenz, S. 50, 52, 54-56, 64-66, 68-70, 72f., 78-81, 83, 235, 237, 259f.; Ziegeler, Hans-Joachim: Erzählen im Spätmittelalter, S. 497 |
Synopse der Überlieferung[1]
| Karlsruhe 408 | Cod. X A 12 | |
| Von den acht gesellen die siben frewd der werlt[2] | Von siben den grösten fräden | |
|
|
[3rb] DEn syeten nyema(n)t gar enbirt
Wan ein ding zu als wirt
Wie wol ez hat sein zeit gewert
Wan beßers ku(m)pt ez wirt wnwert
Also ist geschehen dem vyrnen wein
Hat er mir ye u(er)trieben peyn
Vnd er erfrauwet den meinen leip
Er smecket mir alz ein altez weip
D(er) neuwe recht alz ein junge dyrn
Ich frage ny(m)me zu dem vyrn
Dez wil ich im vrlaup geben
Vnd nygen den vil edeln reben
Dye vns gebare den jungen
D(er) vil manig snelle zungen
Kan krefftiglichen erlernen
Er wart nye so wilde er kunde in /ge\zeme(n)
Wye vast er sprang |[3] Wie hohe er sang
Dez habe d(er) liebe most danck
D(er) ist vns worden reß vnd gut
Wana wana weyblers hut
Du macht hewr wol vo(n) note(n) sage(n)
Man siehet dich nu vil manige(n) trage(n)
D(er) dich tewr hat gekaufft
Vnd wirt doch vmb dich wol zu raufft
Eberlein hieß die schuwe wol flicke(n)
Man acht ir hewr nit vm(b) ein wicken
Dan wan eyn(er) weyblers hut gesturczet
Vnd sich zu Eberlis schuwe geschurczet
So trit er keynen smalen steck
Newr zu ym hin in den wage(n)weck
Keins stabes begert er yn die hant
Mit beyden henden lent er sich an die wa(n)t
Lent er sich recht alz ein ju(n)ges kynt
Ich we(r) an guten wiczen blynt
Wolt ich die wonder alle sagen
Dye er an manigem kan bejagen
[3va] So wurde die redt eyn teyl zu la(n)g
Doch sagen ich euch wie mir gelanck
Ich gyng eins tages durch gute(n) mut
Vnd wolt auch sturcze(n) weyblers hut
Da vant ich siczen ob eyn gluet
Syeben verch gesellen gut
Dye rieffen mich alle frolich an
Nement den wein vix byd(er)man
Ich nam den wein vnd tranck
Da must ich sund(er) meinen da(n)ck
Da bey in beleiben
Ich kan nit halp geschriben
Die wond(er)liche weyse vnd wort
Dye ich von in sahe vnd hort
D(er) eyner wolt kalt d(er) and(er) warm
Da wart vil maniger feißter darm
Gerost vnd auch manig gesalcze(n) wurst
Daz halff kleyn von den durst
Sye bieten nit gar lanck
Y(m)mer eyn(er) zum and(er)n tri(n)ck ich tra(n)k
Sp(ra)ch eyner dem and(er)n zu
Der wein hat auch keyn ruwe
Da mocht mich nicht betrage(n)
Ir eyn(er) begonde den and(er)n frage(n)
Waz sein aller beste freude we(r)
An der seines herczen gyer
Aller meynst lege
Vnd die er vor die besten wege
DEr erste sp(ra)ch daz han ich schiere gemeße(n)
Vor alle freude wiege ich eßen
Alz ich euch wol bescheiden kan
Wan ich byn aller speyse wan
Vnd mich czwynget dez hungers nott
[3vb] So er frewet mich kein mundlin rot
Noch keyn freude uff erden
Ich kan ny(m)mer froelich werden
Waz man vor mir synget schallet
Dyeweil mein mage in hung(er) wallet
So ist alle freude enzwey
Eßen hat die besten krey
So sie kein freude uff erde(n) hat
Dez mir die mey(n)ste me(n)ge gestat
DEr ander sp(ra)ch eße(n) ist ein freude gut
Wer gesahe ye hohen mut
Newr alleyn vo(n) eßen
Du hast dein freude zu hoch gemeße(n)
Mit hulden ich daz sprechen sol
Ist eyn(er) d(er) aller besten speise vol
So sie uff erden mag gesein
Dester g(ro)ßer ist sein peyn
Vnd hat er nit zu trincken
Alle freude mußen hyncken
Vor d(er) freude mein
Ich mein den wein den wein de(n) wein
D(er) sol mir leyt v(er)treiben
Dye wil ich für die beste(n) schreibe(n)
Du hast dein freude zuhoch gemeße(n)
An weyn ist alle freude v(er)seßen
DEr drytt sp(ra)ch ich yße gern
So mag ich tri(n)cken nit en bern
Doch weiß ich ein and(er) freude
Mit d(er) ich fur auch alle geude
Ich meyn d(er) sußen my(n)nen spyl
We(r) mir daz v(er)keren wil
D(er) ist ein fraeß oder ein slunt
De(m) ist w(m)b kein and(er) freude kunt
[4ra] Dan vmb dez buches fulle
Eyn schelm vnd ein schulle
Muß er mir y(m)mer sein
Wan er dort leit reht alz ein schweyn
Vnd ist weins vnd speise vol
Wye mocht de(r) y(m)mer w(er)den wol
Maeß ist zu allen dingen gut
Da von so wil ich meinen mut
Vnd alle meine synne
Lygen uff heymlich mynne
Richten vnd geben
Allen freuden ob sweben
Kan ir sußen meinst(er)schafft
Wan my(n)ne hat sulche krafft
Wem sie angesieget
Keyner freude er uor sie wieget
Vnd wer sich dez genyetet hat
Ich weiß daz mir d(er) selbe gestat
Wan my(n)ne hat freuden vil
D(er) ich wenig sagen wil
Mynne qwynteret ma(n) mir ersen
Vnd syedelt sye mit zersen
Vnd bleuwet sie mit hoden gedon
Da kum(m)et alle die werlt von
Dye mynne wil sein gar lieplich gesmucket
Vnd gar freu(n)tlich getrucket
Mit brust uff brustlein
Nabel uff nabellein
Balde geylet vnd vast geiaget
Lyeplich kussen vnd wied(er) gehabet
Gehoret d(er) my(n)ne vo(n) recht zu
Eyn man d(er) ir recht wil tun
Vnd ein iegklicher man
[4rb] Trostlich da nyeden dran
So wirt ym v(er)golte(n) liep mit freu(n)tschafft
Mynne hat zu mal große krafft
Sye macht zwey in eynikeit gahen
Dye voran ein ander nyt gesahen
Waz jung ist vnd ffroelich
Daz gibt vns die my(n)ne sicherlich
Daz keyn and(er) freude tut
Da von ist mein freude gut
Vnd sprich wol in meynem synnen
Ez ist kein beßer freude dan my(n)nen
Sye hat noch freuden vil
D(er) ich nicht sagen wil
Vnd auch nicht sagen sol
Wan wir daz alle wißen wol
Wan(n) we(r) d(er) mynne nicht
So we(r) alle die werlt enwicht
So wurde nyema(n)t mer geborn
Vnd we(r) alle werlt v(er)lorn
Vnd kweme nyema(n)t me zu hiemelrich
Vnd lebten uff erden gar traure(n)klich
Da vo(n) ich mit meiner freude
Weyt vor euch bede geude
DEr vierde sp(ra)ch ich geude nit vil
Mein haupt ich hie v(er)pfenden wil
Mein freude leit euw(er)n alle noch ob
Vnd trage auch noch daz hoeste lob
Hie gerytt ich mein scheißen
Nyema(n)t sal mir daz v(er)weißen
Daz ich die freude hoch preyse
Alz ich euch noch wol wil beweisen
Vnd byn ez auch worden innen
Daz eßen trincken mynnen
Eyn man mag wol v(er)zyehen
Scheißen neyma(n)t mag enpfliehen
[4va] Dise freude haben etliche byt
So hat scheißen sulchen syt
Daz ym nyema(n)t wieder strebt
Wie gat ein man in eren lebt
Vnd steet eyner an dez kuniges rat
Oder er vorn an dem tancze gat
Vnd er sich nahe beschießen hat
So ist sein mut an freuden tot
Ez erfrauwet in auch kein mündlin rot
Noch vil kleyn d(er) seyten klang
Wan er hat vil manigen gedanck
Wie er in einem wynckel we(r)
So in trucket die burden swe(r)
Vnd wie er mocht entrynnen
Aber eßen trincken mynnen
Mag man baß wieder streben
Dez mußt ir mir gewonnen gebe(n)
DEr funfft hube uff vnd tranck
Wye sere ym die zunge hanck
Er sprach ich kan dir nit v(er)weissen
Daz dein beste freude ist scheißen
So wil ich dir mit smeychen
Mein bester lust ist seychen
Hie von ich nit vil sagen sol
Wan wir daz alle wißen wol
Ez sei frauwe oder man
Wieder steen ym nyema(n) enkan |
DEn sitten nyemant gar verpirt
Wann ain ding ze alt wirt
Wie es hat sein zeitt gewert
Wann pessers chomt es wirt vnwert
Also geschicht den virnen wein
Hatt er mir ye vertriben pein
Vnd erfräet meinen leib
Er schmeckt mir als ain altes weib
Der new als ain junge dieren
Ich frag nymer nach dem füren
Des will ich im vrlaub geben
Vnd naigen die vil edeln reben
Die vns gepar den jungen
Der vil manig schnell zungen
Kan creffticlich erlämen
Er kan den wilden zämen
Der vor sprang vnd hoch sang
Des hab der lieb wein danck
Der ist vns hewr worden guot
Er gibt vns fräd vnd hochen muot
Man mag wunder von im sagen
Wann in maniger tuot tragen
Der in auch tewr hat gekaufft
Der wirt vmb in gar wol gerauft |
Anmerkungen
- ↑ Transkriptionsrichtlinien: Abkürzungen werden in () aufgelöst; Nachträge werden gekennzeichnet (\von unten/, /von oben\, |von der Seite|); hochgestellte Vokale werden in den Fließtext übernommen, funktionsloses Superskript e wird getilgt; Moderne Unterscheidung von i, j; Vereinheitlichung unterschiedlicher s-Formen zu s, Beibehaltung von ß; grundsätzliche Kleinschreibung, Großschreibung nur bei Versmarkierung beibehalten (und ggf. vereinheitlicht); ggf. Einfügen von Zeilenumbrüchen bei Versgrenzen; ӱ → y; ë → e.
- ↑ Darüber Vormerküberschrift: "vo(n) den acht geselle(n) die siebe(n) freude d(er) w(e)lte".
- ↑ Zeilenwechsel in der Handschrift.
- ↑ Gliederungszeichen links neben der Initiale.
- ↑ Gliederungszeichen links neben der Initiale.
- ↑ Gliederungszeichen links neben der Initiale.
- ↑ Gliederungszeichen links neben der Initiale.
- ↑ Gliederungszeichen links neben der Initiale.
- ↑ Gliederungszeichen links neben der Initiale.